Izbori u Stanarima

Još se pravo nisu ni ohladile strasti nakon završetka opštih izbora, a stranke već čekaju novi izbori. Ovi baš i neće pobuditi toliku pažnju medija, jer se radi o "nevažnim" opštinama - Stanarima, Istočnom Drvaru i opštini Domaljevac-Šamac u Federaciji. Želim da napravim mali uvod u izbore u Stanarima, jer se radi o novoformiranoj opštini, u kojoj se po prvi put biraju načelnik i odbornici u skupštini.

Izbori će biti održani 1. februara 2015. godine. Po podacima CIK-a na biračkom spisku Stanari nalazi se 7859 birača. S tim brojem birača Stanari su negdje u rangu opština Rudo, Milići ili Gacko.

Kakve rezultate možemo očekivati u Stanarima? Srećom, na raspolaganju su nam rezultati od prije samo 2 mjeseca. Evo kako stoje stvari ako se iz rezultata za grad Doboj izdvoje samo biračka mjesta koja sada pripadaju Stanarima:

Namjerno sam izostavio rezultate za Narodnu skupštinu Republike Srpske, jer su obično ti rezultati najreprezentativniji i iz njih se najbolje vidi odnos snaga političkih stranaka u određenoj opštini. Evo kako stvari stoje u Stanarima:

Ukupno 5 politčkih stranaka, odnosno koalicija prelazi cenzus od 3%. Da su opšti izbori od 12. oktobra bili lokalni, SNSD bi imao 7 odbornika, i nedostaje mu još 1 odbornik za većinu u skupštini opštine. Gledajući rezultate, SNSD-u ne fali puno pa da dođe i do 8. odbornika, pri čemu bi SDS izgubio jednog. Ali, ovo je analiza "šta bi bilo kad bi bilo". Prije samo dvije godine, situacija je bila drugačija:

Ovo su rezultati lokalnih izbora za grad Doboj kada se izdvoje samo biračka mjesta koja sada pripadaju Stanarima. Za skupštinu opštine, rezultati su upravo obrnuti od 2014. godine - SDS bi imao 7, a SNSD 5 odbornika.

Potrebno je obratiti pažnju na nevjerovatna 32 politička subjekta koja su 2012. godine učestvovala na lokalnim izborima za Skupštinu Grada Doboj, pa je došlo do rasipanja glasova, te su stranke i kandidati koji nisu prešli cenzus od 3% osvojili čak 435 glasova (preko 8%), što je daleko više nego u izborima za NS RS 2014. godine. Ipak, na predstojećim lokalnim izborima neće biti takvog rasipanja, jer se na izbore prijavilo 12 političkih subjekata, od toga 5 nezavisnih kandidata.

Rezultati izbora 2014, lokalna vlast - prednost ili balast

Šta znači političkoj partiji imati lokalnu vlast u vrijeme opštih izbora? Bez obzira na mogućnost da se lokalni resursi stave u službu opštih izbora, generalno je na ovim izborima to bila omča oko vrata. Posljedica je to ekonomski loše situacije, ali isto tako i loše stranačke organizacije i slabih kadrovskih rješenja. Da ne bih govorio uprazno, evo liste opština gdje je SNSD izgubio načelnika 2012. godine, a 2014. godine pobijedio:

1. Kozarska Dubica
2. Gradiška
3. Srbac
4. Oštra Luka (uz napomenu da je 2012. godine pobijedio načelnik DNS-a)
5. Kostajnica (Željka je izgubila malom razlikom, ostala tri nivoa je SNSD dobio)
6. Šipovo
7. Kneževo
8. Petrovo (SNSD dobio sve osim NS RS)
9. Teslić (SNSD dobio sve osim Parlamenta BiH, istina veoma mala razlika za pojedinačne funkcije)
10. Šekovići (SNSD-ov načelnik izabran 2011. godine na prijevremenim izborima, 2012. godine izgubio na redovnim lokalnim izborima)
11. Han Pijesak
12. Trnovo
13. Višegrad
14. Rudo
15. Čajniče
16. Trebinje

Iz ove perspektive izgleda da je SNSD-u bilo dobro što je gubio načelnike na lokalu. Ali treba se prisjetiti i situacije iz 2012. godine kada je najčešće bila situacija "jedan protiv svih", i SNSD-ovi kandidat za načelnike su gubili od kandidata veoma širokih koalicija (koje su ponegdje uključivale i DNS i SP). Ono što su mnogi namjerno ili slučajno previdjeli tada, jeste da je SNSD kao stranka ostao jak, pa je u mnogim gore navedenim opštinama imao najviše glasova za odborničke liste (Koz. Dubica, Gradiška, Srbac, Oštra Luka, Šipovo, Kneževo, Šekovići, H. Pijesak, Trnovo, Rudo, Trebinje).

Ova priča ima i drugu stranačku stranu - opštine gdje SNSD dugo drži lokalnu vlast, a sada je izgubio: Novi Grad, Kotor Varoš, Brod, Derventa, Modriča.

Iz priče namjerno isključujem opštine koje su najteže stradale u poplavama - Šamac, Doboj, pa i Bijeljinu. U Šamcu je SNSD doživio potop, u Doboju je egal, dok u Bijeljini, čini mi se, nisu poplave presudile, nego sjajni (organizaciono) Mićo Mićić, koji je dokazivao svoju snagu.

Ovi izbori mi liče na teniski meč u kojem je SNSD jači igrač, diktira igru (osim u Bijeljini), pravi mnogo direktnih poena, ali i mnogo neiznuđenih grešaka (unforced errors), tako da je u zbiru rezultat prilično izjednačen.